در ابتدای این نشست که در سالن کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گیلان برگزار شد این مدرس دانشگاه ضمن تشکر از بانیان این همایش، تعریف کوتاهی از طنز و نمایش طنز ارائه کرد و گفت: مدتی است ما به جای کلمه ی کمدی از طنز استفاده میکنیم و این اتفاق در نمایش نیز تعمیم داده شده است.
ما بعضی از واژه ها و اصطلاحاتی که در هنر هست، گاهی شتابزده استفاده میکنیم کمتر به تعریف آنها دقت داریم.
وی گفت تعریف داشتن به ما کمک می کند علاوه بر شناخت داشتن از موضوع ، ما را به فکر فرو برده و ما بارها از خود می پرسیم طنز چیست ؟ از زمان بیهقی تا کنون تعاریف گوناگونی از این کلمه شاهدیم که امروزه مدنظر ما آن معانی پیشین نیست .
این کارگردان تاتر در ادامه سخنانش گفت: ما در یونان باستان سه گونه نمایش داشتیم که دو گونه ی آن باقی مانده است .
تراژدی، کمدی وساتیرکه بعدها گونه ی سوم آن منسوخ شد ولی دو گونه ی تراژدی و کمدی همچنان قابل اجرا بوده و درجهان کاربرد دارد.
مترجم مجموعه ی طنز آوران جهان در تعریف نمایش طنز گفت: وقتی هدف ما از اجرای یک داستان به نیت خنداندن مخاطب است و از آنجا که می دانیم خنده چیزی است انسانی و انسان به هر آن چیز که انسانی است می خندد. برگسون فرانسوی معتقد است انسان حیوانی است که می خندد و این تعریفی است در کنار سایر تعاریف که فلاسفه از انسان ارائه کرده اند ولی آیا به هر آنچه ما می خندیم طنز اطلاق می شود ؟ !
وی طنز را حاصل شرایط و موقعیت فردی و مکانی دانست و گفت: این بیان فلسفی از زمان ارسطو آغاز شده و تا فروید و یونگ ادامه داشته است.
وی افزود: ما می خواهیم در مورد نمایش های کمدی حرف بزنیم که هدف آن ها خنداندن است و این اتفاق بسیار به شرایط مکانی و موقعیت انسانی مربوط است، طنز چرخه یا مکانیزمی است که دو نیروی متضاد خنده و اندیشه آنرا هدایت میکنند و این در طول نمایش تبدیل به یک فرایند و جریان می شود که فکری را در شما ایجاد می کند و توالی موقعیت ها شما را به خنده وا می دارد
داریوش مودبیان در پایان سخنانش به ارتباط اندیشه و خنده اشاره کرد و گفت: گاهی میخندیم و در اندیشه فرو میرویم و گاه اندیشه می کنیم و می خندیم وقتی این چرخه را در کار نمایش به کار می بندیم، پس از آن اتفاق شاهد نمایش کمدی هستیم و من ترجیح می دهم که واژه ی کمدی را به جای طنز به کار ببریم
شایان ذکر است در بخش پایانی این نشست، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد و داریوش مودبیان به سئوالات حاضران در خصوص طنز پاسخ گفت.
لازم به یاد آوری است داریوش مودبیان کارگردان، بازیگر و مترجم برجسته هنرهای نمایشی است که با هماهنگی پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری در نخستین همایش تئاتر طنز استان گیلان حضور یافته است. |